polonya krakow'da ne yenir

Polonya mutfağı, ülkenin coğrafi yapısı ve tarih içerisindeki yeri nedeniyle, aralarında Alman, Macar, Yahudi, Rus ve Tatar mutfakları başta olmak üzere pek çok kültürden etkilenmiştir. Kışlarının soğuk, yazlarının serin geçtiği Polonya’da protein ağırlıklı bir beslenme sistemi hakim. Ülkenin bulunduğu konum ve iklimsel özellikler nedeniyle kullanılan sebzeler genelde kök sebzelerle sınırlıyken, et konusunda daha geniş seçeceğe sahipler. (Kraków‘da yer alan tüm otelleri incelemek ve rezervasyon yaptırmak için tıklayın.)

Otel rezervasyonunuzu internetin en popüler rezervasyon sitesi olan Booking.com üzerinden yaptırmak için tıklayın.

En yaygın tüketilen sığır, domuz, tavuk etlerinin yanında, bizon  çeşitli av hayvanlarının etleri, kaz, ördek ve Baltık denizine kıyısı olması sebebiyle balık yemeklerde baş köşede bulunuyor.. En çok kullanılan sebzeler ise patates, patates sonra lahana, pırasa ve pancar geliyor. Patatesi haşlayarak, haşlayıp bütün olarak kızartarak, bazen de püre yaparak, hemen hemen her yemeğin yanında tüketiyorlar. Kahvaltı haricinde diğer öğünlerde ekmek tüketmedikleri için, onun yerini patatesle dolduruyorlar.

Kahvaltıda, yumurta, et ürünleri daha doğrusu sosis çeşitleri, salam, jambon, tereyağ ve ekmek tüketiyorlar. Kahvaltıya turşu ve çeşitli soslar da eşlik ediyor genellikle. Ama günün en önemli öğünü öğlen yemeği. Öğlen demem sizi yanıltmasın, öğleden sonra akşam üzerine doğru yenen bu öğün oldukça sağlam. Akşamı ise daha hafif yiyorlar. Arada acıkmıyorlar mı diye soracaksınız?  Acıkıyorlar elbette. Yazının sonunda anlatacağım   kabanosy  bu noktada devreye giriyor, gün içersinde ondan atıştırıyorlar.

polonya kahvaltı

Yemeklere genellikle çorbayla başlanıyor. Onlarda da bizim gibi seviyorlar çorbayı.. Sevdikleri sebzelerden yapılan çorbaları arasında lahanadan  kapuśniak, patatesle ve salatalıktan zupa ogórkowa,  bezelyeden  grochówka sayılabilir. Bu çorbalara, kırmızı pancardan yapılan, kökleri Ukrayna’ya uzanan Borş çorbasından esinlenen ve bazı yerlerde adı yine borş bazı yerlerde ise ufak malzeme ilaveleriyle ( mantarlı kıymalı hamur topları eklenmiş) adı Barszcz z Uszkami oluyor. Bir de pancar ve ekşi kremayla yapılan, dereotu ve yer yer haşlanmış katı yumurta dilimleri atılan, soğuk Chlodnik i eklemekte fayda var.

Barszcz z uszkami polonya
Barszcz z uszkami
Polonya Chlodnik
Chlodnik

İçerisinde et ya da et ürünü bulunan çorbaları arasında da żurek ve flacki en sevilen ve en meşhur çorbaları. Zurek için esas malzeme ekşi mayalı çavdar unundan elde edile, bugün marketlerde hazır halde de satılan fermante su. İçerisine patates, mantar haşlanmış yumurta ve sosis ekliyorlar. Bazı restoranlarda bu çorba ekşi mayalı kocaman bir çavdar ekmeği içerisinde servis ediliyor. (Çorbada bulunan sosisin domuz olabileceğini hatırlatayım.)

Polonya Borscht
Borscht

Flacki ise oldukça eski bir Polonya çorbası. Maydanoz, defne gibi raihalı otlarla ve muskat, karabiber, kırmızı biberle birlikte pişirilen bir işkembe çorbası. Rosol, ise artık pek çok yerde sadece tavuk suyu ile yapılan bir şehriye çorbası. Yer yer sebze ilave edildiğini de görebilirsiniz. Ancak esasında içerisinde 3 et suyu, tavuk, dana ve sığır bulunmalı.

Polonya Flacki
Flacki

Çorba seçeneğinin bu kadar geniş olduğu mutfakta, gelelim ana yemeklere.  Patatesten sonra en çok kullanılan sebze olan lahananın Lehçesi kapusta. İnçe doğranmış lahanayı tüm et yemeklerinin yanında garnitür- salata olarak servis etmelerinin yanında, bizim yemeklerimize çok benzeyen iki yemekleri var. Bigos ve Gołabki.

Bigos, av eti, lahana (ya da lahana turşusu) ve sosis ile yapılan bir tür kapuska olan bu yemek aslında avcılar tarafından yapılmaya başlanmış, sonra genele yayılmış bir yemek. Av etinin olmadığı durumlarda domuz ya da ördekle yapılması da mümkün.

Polonya Bigos
Bigos

Gołabki ise kıyma, pirinç, salça ya da domatesten oluşan harcın, lahana yaprağına sarılmasıyla yapılıyor. Bizim lahana dolmamız gibi..

Polonya Gołabki
Gołabki

Pierogi size bilmem bir şey hatırlattı mı? İlk duyduğumda benim aklıma piruhi gelmişti. Aslında çok da benziyor. Pierogi, Leh yemeklerinin şahı ve hatta medar-ı iftiharı. Hatta öyle ki, Ağustayı ortalarında kendisine bir de festival düzenleniyor. Meşakkatli oluşu sebebiyle,evlerde Noel ya da Paskalya Bayramı gibi özel günlerde yapılan bu hamur işi, şehirdeki pek çok restoranın menüsünde bulunuyor. Yalnızca kıymalı değil, ıspanaklı ve patatesli de yapılıyor. Bazı yerlerde aynı tabakta her çeşidini bulmak mümkün. Önce kaynar suda haşlanıp sonra tereyağında kızartılıyor. Kızartma sözü sizi yanıltmasın, oldukça hafifler. Karamelize soğan ya da ekşi krema ile birlikte geliyor.

Polonya Pierogi
Pierogi

Öğle yemeğini aslında öğleden sonra saatlerinde yediklerini söylemiştim. Mutlaka arada atıştırıyorlar tabi. Neler mi atıştırıyorlar. Baget ekmeği üzerine mantar, peynir, salam ve isteğe göre başka ilave malzemeler konup fırınlanan zapiekanka, bizim simidimize benzeyen ve Avrupa Birliği’nin geleneksel yiyecekler listesince koruma altına alınmış olan obwarzanek. Krakow‘da her köşe başında, sokak tezgahlarında bulabilirsiniz.

Polonya Obwarzanek
Obwarzanek

Geldik işin ve yemeğin en tatlı kısmına. Tatlı deyince aklınıza bizim mutfağımız kadar geniş bir yelpaze gelmesin. Çoğu hamur işi olan bu tatlılar oldukça hafif. Kuru üzümlü, tarçınlı, elmalı tart Szarlotka; twarog peyniri ile yapılan Sernik; Polonya’ya Arap mutfağından geldiği düşünülen, minik hamur topları lokma gibi kızartılan, halka şeklindekilerinin içinde ise erik, kuşburnu gibi marmeladlar doldurulan pączki; haşhaş tohumlu bir rulo kek olan makowiec; yağda kızarmış ve üzerine pudra şekeri dökülmüş favorki; Tatar mutfağından Krakow’a kadar gelmiş ağaç gövdesine benzeyen yapısıyla sękacz; fırınlanmış milföy hamurları arasına pasta kreması konulup üzerine pudra şekeri dökülerek yenen Kremowka sayılabilir. Yaz aylarında dondurma en çok tüketilen tatlı, pek çok restoranda da değişik meyvelerden yapılmış dondurmalar yemek üzerine ikram edilen tatlılar arasında.

Peynirlerden bahsetmeden geçemeyeceğim. İsli peynirleri oscypek, koyun sütünden yapılan bryndza, lor ya da ricotta peynirinin benzeri twarog ünlü ve sevilen peynirleri arasında.

Polonya peynir

İçecek konusuna gelirsek, milli içkileri votka, en ünlü markaları Żubrówka. Beyaz , sarı ve baharatlı çeşitleri mevcut. Hala geleneksel tarifle devam eden zoladkowa gorzka ise bir başka seçenek. Şehirde bira da tüketilen bir başka içecek. Sevilen markalar arasında Warka, Tatra, Tyskie,Zywiec sayılabilir. Bildiğimiz manada çay elbette yok, ama envai çeşit kahve içebilirsiniz elbette.

Bunlara Dikkat

  • Wolowina sığır eti, wieprzowina domuz eti için kullanılan kelimeler. Menülere bakarken belki yardımı olur 🙂
  • Befsztyk Tatarski adıyla karşınıza çıkan yiyecek, Fransız mutfağında da çokça bulunan Steak Tartar. Çiğ kıyma, soğan ile yapılıp üzerine yumurta kırılarak yenen bir yiyecek. Pişmiyor !! Aklınızda bulunsun.
  • Kiełbasa, sosislerin hepsine verilen gelen bir isim. Kabanosy, domuz etinden yapılan bir çeşit tütsülenmiş sucuk, çok meşhur, çok seviliyor, bu nedenle çok karşınıza çıkacak. Kaszankaise kanlı sosis.
  • Bazı yiyeceklere domuz ürünleri sonradan katılabiliyor, özellikle Kiełbasa. İsterseniz ilave etmemelerini rica edebilirsiniz.

Krakow seyahatinizde şu yazılar da işinize yarayabilir: Krakow gezilecek yerler, Krakow’da görülmesi gereken 10 yer, Krakow’da ne yapılır?, Krakow’dan ne alınır?

Uygun Uçak ve Otobus Biletleri
Balayı Turları

PAYLAŞ
okur yazar,gezer dolaşır

Yorum Yapın

Lütfen yorum yazın.
Lütfen adınızı yazın