Eski Yahudi Mahallesi Prag Josefov

Prag Eski Yahudi Mahallesi Avrupa’nın en büyük Yahudi gettosu olması yanında zengin ve uzun tarihi ile de UNESCO Kültür Mirasları arasında yerini almış bir yer.

Kenti ziyaret eden turistler arasında fazlasıyla popüler olan bölge hem mimari dokusu hem de tarihinde yatan trajedilerle dikkat çekiyor.

Bu yüzden, bölgeyi görmek isteyip istemediğinize karar vermeniz ve eğer görecekseniz aklınızda oluşabilecek tüm sorulara cevap verme amacıyla adım adım Prag Yahudi Mahallesi Rehberi’ni yazmak istedim. Hadi başlayalım…

Prag Eski Yahudi Mahallesi Hakkında Bilgiler

Josefov gezi notları

Dünya üzerinde pek çok ülkede Yahudi mahalleleri mevcut. Ancak hiçbiri Prag’daki Vlatava Nehri ile Eski Şehir Meydanı arasında kurulu olan Prag Eski Yahudi Mahallesi kadar etkileyici değil.

Sadece Çek Cumhuriyeti’nin değil, Avrupa’nın da en büyük Yahudi gettosu olan bölge tarihi boyunca başka hiçbir yerin görmediği kadar çok trajedi ve katliama şahit olmuş.

Bölgeyi bugün bu kadar popüler yapan sebeplerden biri mimari dokusu ve güzelliğiyse, diğeri de işte bu acılarla dolu geçmişi.

Tabii Avrupa’nın en büyük Yahudi gettosu diyorum ama bu bölgede yaşayan Yahudi nüfusu da yıllar içerisinde epey azalmış. II. Dünya Savaşı’nın bittiği dönemde 18 bin olan nüfus 2010’lu yılların başında 4 binlere kadar düşmüş ki şu anda da 1000 – 1500 civarında.

Prag Eski Yahudi Mahallesi Tarihi

Eski Yahudi Mahallesi tarihi

Aslında Prag’da Yahudi halkın yerleşiminin 10. YY’a dayandığı söyleniyor. Ancak bölge “Yahudi gettosu” adını 11. YY’da, şehrin diğer bölgelerinde yaşayan Yahudiler’in burada toplanmaya zorlanmasıyla almış.

Prag Eski Yahudi Mahallesi 1000 yılı aşkın geçmişinde çok nadiren barış ve huzur dolu bir yüzyıl geçirmiş diyebiliriz. Hatta özellikle 1389 yılının Paskalya Bayramı’nda bu bölgede yaşayan 1500 Yahudi’nin katledilmesi bunlar arasında en kanlı olanlarından biri. Aslında ikincisi diyelim, zira bu konuda birincilik Naziler’in elinde.

Tüm bunlara, hatta buralarda yaşayan Yahudilere karşı yapılan, 15 ve 16. yüzyıllarda da devam eden katliamlara ve baskılara rağmen Prag ve Yahudi Mahallesi 17 ve 18. yüzyıllarda dünya üzerinde en yüksek Yahudi nüfusuna sahip olan yermiş. Bu da fazlasıyla ironik değil mi?

Öte yandan, nadir aralıklarla olsa ve kısa da sürse Prag Yahudi Mahallesi ve burada yaşayan Yahudiler için barış ve huzur dolu dönemler de yaşanmış. Ki bunlardan en önemlisi de Bohem Kralları’ndan II. Josef’in bu halka ülkedeki diğer herkesle eşit vatandaşlık hakları tanıdığı dönem olmuş ki Yahudiler bu krala olan saygılarından dolayı bölgenin adını 1850 yılında Josefov olarak değiştirmişler.

Bölge tarihi boyunca yaşadığı katliamlar sırasında zaman zaman harap da edilmiş, çoğu bina yıkılmış ve zarar görmüş. Hatta 19.YY’daki yıkımdan çok az yapı sağ olarak kurtulmuş ve bölge Paris’i referans alarak yeniden inşa edilmiş. Ki Prag Eski Yahudi Mahallesi içerisinden geçen Parizska Caddesi de adını buradan alıyor.

Prag Eski Yahudi Mahallesi Gezilecek Yerler 

Josefov gezi notları

Tarihte, Naziler’in bir ırkı ortadan kaldırmaya çalışırken o ırka dair dünyaya kalıcı bir eser kazandırmış olması kadar ironik bir durum daha yoktur herhalde. Evet, Prag Eski Yahudi Mahallesi bir müze olarak değerlendirildiğinde Naziler’in eseri aslında. Şöyle ki;

Tüm Yahudi toplumunu ortadan kaldırma amacıyla hareket ederken Naziler Avrupa’nın hemen her yerinden topladıkları Yahudiler’e ait eşyaları, antikaları, sanat eserleri ve bu gibi objeleri Prag’a getirterek bir “Soyu Tükenen Irk Müzesi” kurmak istemişler. Ve hatta kurmuşlar da. İlk yıllarında da üst rütbeli Naziler’in ziyaret ettiği bir müzeymiş burası.

Sonrasında bölgeyi gerçek sahipleri geri almış ve bugünkü haline getirmişler. Aslında Prag Yahudi Müzesi denilen yer 2 Singagog haricinde bölgenin tamamı. Peki burada gezilecek nereler var derseniz:

Eski Yeni Sinagog

Eski Yeni Sinagog Prag

Adı biraz sıradışı. Hikayesi ise; Tüm Prag’daki en eski Gotik yapılardan biri olan Eski Yeni Sinagog (The Old New Synagogue) 1270 yılında yapılmış ve o dönemde de buraya “Yeni Sinagog” ismi verilmiş.

Yalnız bu  tarihten sonra da Prag Eski Yahudi Mahallesi’nde ve hatta şehrin başka yerlerinde sinagoglar yapılmış. Ancak daha yenileri varken buraya hala daha “Yeni Sinagog” demek garip durmaya başlamış. Bu sebeple adını “Eski Yeni Sinagog” olarak değiştirmişler.

Sinagog, Yahudi inanışına göre efsanevi güçleri olan bir canavar olan Golem’in uyuduğuna inanılan bir yer. Bir başka önemi de Nazi Soykırımı’na dair canlı bir anıt olmasından kaynaklanıyor.

Diğer Prag Eski Yahudi Mahallesi Sinagogları

Pinkas Sinagogu Eski Yahudi Mahallesi

Prag Eski Yahudi Mahallesi toplamda 6 sinagoga sahip. Eski Yeni Sinagog’dan sonra en popüler ikincisi İspanyol Sinagogu. 1868 yılında yapılan ve bölgedeki sinagoglar arasında en yenisi olan İspanyol Sinagogu da adını Mağribi tarzındaki iç dekorasyonundan almış.

Hatta bu sinagog’un iç dekorasyon açısından sadece Prag değil, tüm Avrupa’daki en güzel sinagoglardan biri olduğu da söyleniyor.

Bölgede yer alan diğer sinagoglar ise; 1592 yılında yapılan Maisel Sinagogu, 1535 yılında yapılan Pinkas Sinagogu, 1694 yılında yapılan Barok tarzındaki Klausen Sinagogu ve High Sinagogu.

Eski Yahudi Mezarlığı

JEski Yahudi Mezarlığı osefov

15 ve 18. yüzyıllar arasında aktif olarak kullanılan Eski Yahudi Mezarlığı sadece Prag’daki değil tüm Avrupa’daki en büyük mezarlıklardan. Tarihi de kalabalığıyla birleştiğinde önemli bir kültürel miras haline gelmiş.

Mezarlıktaki en eski mezar taşı 1439 tarihi ile Haham Avigdor Kara’ya ait, en yenisi ise 1787 tarihli. Ki bu tarihten sonra İmparator II. Josef hijyen gibi sebeplerden dolayı mezarlığı kapatmış ve Yahudiler ölülerini Zizkov’daki bir mezarlığa gömmeye başlamışlar.

Mezarlıkta 12 bin mezar taşı bulunuyor ancak buraya gömülenlerin sayısının çok daha yüksek olduğu biliniyor. Mezarlıkta yer kalmaması sebebiyle ölüler burada daha önce dolu olan mezarlara gömülmüş bir süre. Haliyle üst üste, ki hatta bazı mezarların 12 kat olduğu da söyleniyor.

Tabii bu üst üst gömme durumundan dolayı mezarlığa sürekli toprak eklemek de gerekmiş, bu yüzden mezarlık zemin seviyesinden yüksekte.

Prag Yahudi Müzesi

Prag Eski Yahudi Mahallesi başlı başına bir müze aslında. Ki bu müzenin nasıl kurulduğunu da bu bölümün başında anlatmıştım.

Naziler’in mirası, bugün Josefov adıyla bilinen bölgede yaşamış olan tüm Yahudiler’in anısına açılan müze bölgedeki sinagoglardan dördünü (İspanyol Sinagogu, Pinkas Sinagogu, Klausen Sinagogu ve Maisel Sinagogu), Eski Yahudi Mezarlığı’nı, Tören Salonu ve kütüphanesin bölgenin hemen hemen tüm sokak ve caddelerini kapsıyor.

Prag Yahudi Müzesi bu tarihi yapılar yanında ziyaretçilerine kalıcı ve geçici sergiler de sunuyor.

Prag Eski Yahudi Mahallesi Nerede ve Nasıl Gidilir?

Prag Eski Yahudi Mahallesi harita konumu
Prag Eski Yahudi Mahallesi’nin harita konumunu Google Maps’te açmak için tıklayın.

Vlatava Nehri ile Eski Şehir Meydanı arasında kurulu olmasından dolayı Prag Eski Yahudi Mahallesi ulaşımı çok kolay.

Öncelikle bu bölgeye yakın bir yerde iseniz yürüyerek ulaşabilirsiniz, ki Yahudi Mahallesi içerisinde de bir yerden bir yere yürüyerek ulaşım sağlamak mümkün. Eski Şehir Meydanı’ndan yürüyerek 5 dakikada, Charles Bridge’den de yine yürüyerek 10 dakikada bölgeye ulaşabilirsiniz.

Toplu taşıma alternatifleri arasında en rahatı ise metro ve tramvay. Metro A hattına binerek ya da 17 veya 18 no’lu tramvaylara binerek Staromestska İstasyonu’nda inebilirsiniz.

194 no’lu otobüs de İspanyol Sinagogu yanındaki U Stare Skoly Durağı’ndan geçiyor.

Prag Eski Yahudi Mahallesi Güncel Giriş Ücretleri

Prag Eski Yahudi Mahallesi komple bir müze olduğu için giriş ücretli. Yalnız giriş ücretli dedim diye mahallenin bir kapısı var, oradan biletle geçiliyor sanmayın.

Birkaç farklı bilet tipi var, o biletlerden birini alarak geçerli olduğu yapıları geziyorsunuz. Sistem o şekilde. Bilet tipleri ve fiyatları ise:

Eski Yeni Sinagog Bileti (sadece bu sinagog için geçerli) yetişkinler için 100 CZK, 26 yaş alt öğrenciler ve tüm çocuklar için 60 CZK.

Prag Yahudi Müzesi Bileti (Eski Yeni Sinagog hariç bölgedeki tüm tarihi yapılara giriş için geçerli) yetişkinler için 200 CZK, 26 yaş altı öğrenciler ve tüm çocuklar için 130 CZK.

Prag Yahudi Mahallesi Bileti (Eski Yeni Sinagog da dahil, bölgedeki tüm tarihi yapılara giriş için geçerli) yetişkinler için 270 CZK, 26 yaş altı öğrenciler ve tüm çocuklar için 160 CZK.

Biletleri Danışma Merkezi’nden, Pinkas Sinagogu veya Klausen Sinagogu’ndan alabilirsiniz.

Prag Eski Yahudi Mahallesi Ziyaret Gün ve Saatleri

Prag Eski Yahudi Mahallesi aslında her zaman ziyaret edebileceğiniz bir yer ancak müze kapsamında tarihi yapıları ziyaret saatleri şu şekilde:

  • 25 Ekim – 27 Mart: 09:00 – 16:30 arası
  • 29 Mart – 23 Ekim: 09:00 – 18:00 arası

Müze kapsamındaki tarihi yapılar Pazar günleri ve Yahudi bayramları hariç her gün ziyarete açık.

Şu yazılarımıza da mutlaka göz atın;

Işıl Arıkan
Gezmeyi sevdiği kadar, gezdiği yerleri anlatmayı da sever. www.gezipgordum.com

Yorum Yapın

Lütfen yorum yazın.
Lütfen adınızı yazın